Başbuğ Alparslan Türkeş
İz Bırakanlar

Başbuğ Alparslan Türkeş

Milliyetçi Hareketin Kurucusu


Alparslan Türkeş, 25 Kasım 1917’de “Ali Arslan” olarak Lefkoşa’da doğdu. Ailesi Sultan Abdülaziz zamanında Kayseri’den Kıbrıs’a göç etmişti. Ailesi aslen Koyunoğlu soyuna mensuptu. Kısa bir süre sonra hep birlikte Türkiye’ye geri dönerek İstanbul’a yerleşmişlerdi.

 

Eğitimi

İlkokul ve Rüştiye yıllarında Türkçülük akımına mensup hocalar tarafından yetiştirildi. Öğretmenlerinden Osman Zeki Bey, Sultan Alparslan’a denk bir yiğit Türk olsun diye öğrencisi Ali’nin adını Alparslan olarak değiştirdi.Ailesiyle 1933 yılında İstanbul’a yerleşen Alparslan, Kuleli Askeri Lisesi’ne kayıt oldu. 1936’da Kuleli Askeri Lisesi’ni pekiyi derece ile asteğmen olarak bitirip, 1938’de genç bir teğmen olarak Harbiye’den mezun oldu.

 

Aile hayatı

1944 yılında “Muzaffer Şükriye” ile evlendi. Bu evlilikten Ayzit, Umay, Selcen, Sevenbige (Çağrı) ve Yıldırım Tuğrul adlı çocukları olan Türkeş, 1974’te eşini kaybetti. Daha sonra, Seval Hanım ile ikinci evliliğini yapan Türkeş’in, Ayyüce ve Ahmet Kutalmış adlı iki çocuğu daha oldu.Kurmay Binbaşı Alparslan 1947’de 15 Türk subayıyla birlikte ABD Kara Harp Akademisi ve Piyade Okulunda iki yıl eğitim gördü. 1951’de kurmaylık sınavını kazanan Alparslan Türkeş, 1955’de Harp Akademisi’nden Kurmay Binbaşı olarak mezun oldu.

 

Yurt dışında eğitim

Daha sonra, dış görev için açılan sınavı kazanarak ABD Pentagon’da NATO Türk Temsil Heyeti üyeliğine atanan Türkeş, bu arada ekonomi eğitimi de gördü. 1957’de Türkiye’ye dönen başarılı asker, 1959’da Almanya’ya Atom ve Nükleer Okulu’na gönderildi. Alparslan Türkeş, bu okulu başarıyla bitirmesinin ardından Kurmay Albay oldu.

 

Siyasi hayatı

Alparslan Türkeş, 1965’de Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisine (CKMP) katıldı ve partinin Büyük Kurultay’ında Alparslan Türkeş, 25 Kasım 1917’de “Ali Arslan” olarak Lefkoşa’da doğdu. Ailesi Sultan Abdülaziz zamanında Kayseri’den Kıbrıs’a göç etmişti. Ailesi aslen Koyunoğlu soyuna mensuptu. Kısa bir süre sonra hep birlikte Türkiye’ye geri dönerek İstanbul’a yerleşmişlerdi.

 

Eğitimi

İlkokul ve Rüştiye yıllarında Türkçülük akımına mensup hocalar tarafından yetiştirildi. Öğretmenlerinden Osman Zeki Bey, Sultan Alparslan’a denk bir yiğit Türk olsun diye öğrencisi Ali’nin adını Alparslan olarak değiştirdi.Ailesiyle 1933 yılında İstanbul’a yerleşen Alparslan, Kuleli Askeri Lisesi’ne kayıt oldu. 1936’da Kuleli Askeri Lisesi’ni pekiyi derece ile asteğmen olarak bitirip, 1938’de genç bir teğmen olarak Harbiye’den mezun oldu.

 

Aile hayatı

1944 yılında “Muzaffer Şükriye” ile evlendi. Bu evlilikten Ayzit, Umay, Selcen, Sevenbige (Çağrı) ve Yıldırım Tuğrul adlı çocukları olan Türkeş, 1974’te eşini kaybetti. Daha sonra, Seval Hanım ile ikinci evliliğini yapan Türkeş’in, Ayyüce ve Ahmet Kutalmış adlı iki çocuğu daha oldu.Kurmay Binbaşı Alparslan 1947’de 15 Türk subayıyla birlikte ABD Kara Harp Akademisi ve Piyade Okulunda iki yıl eğitim gördü. 1951’de kurmaylık sınavını kazanan Alparslan Türkeş, 1955’de Harp Akademisi’nden Kurmay Binbaşı olarak mezun oldu.

 

Yurt dışında eğitim

Daha sonra, dış görev için açılan sınavı kazanarak ABD Pentagon’da NATO Türk Temsil Heyeti üyeliğine atanan Türkeş, bu arada ekonomi eğitimi de gördü. 1957’de Türkiye’ye dönen başarılı asker, 1959’da Almanya’ya Atom ve Nükleer Okulu’na gönderildi. Alparslan Türkeş, bu okulu başarıyla bitirmesinin ardından Kurmay Albay oldu.

 

Siyasi hayatı

Alparslan Türkeş, 1965’de Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisine (CKMP) katıldı ve partinin Büyük Kurultay’ında Genel Başkan seçildi. Türkeş, aynı yıl yapılan genel seçimlerde de Ankara milletvekili oldu. 1969’da CKMP’nin adı Milliyetçi Hareket Partisi, amblemi de üç hilal olarak değiştirilirken, Türkeş o yıl yapılan genel seçimlerde Adana milletvekili olarak meclise girdi.İlki 31 Mart 1975-13 Haziran 1977 yılları, ikincisi de 1 Ağustos-31 Aralık 1977 tarihleri olmak üzere, Süleyman Demirel başkanlığında kurulan koalisyon hükümetlerinde MHP Genel Başkanı olarak, Başbakan Yardımcılığı ve Devlet Bakanlığı yaptı.

 

12 Eylül darbesi

12 Eylül 1980’de gerçekleşen askeri darbeden 3 gün sonra teslim olan Türkeş, önce Uzunada’da daha sonrada Ankara Askeri Dil Okulu’nda ve hastalandığı dönemde de

Mevki Hastanesinde 4,5 yıl hapis yattı. Bu süreçte Türkeş ve 218 ülkücünün idamı istendi.
Türkeş, 9 Nisan 1985’de tahliye oldu ve beraat etti.Türkeş, 1987’de siyaset yapma yasağının kalkmasının ardından Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) olağanüstü kongresinde partinin Genel Başkanı oldu. 1991 yılındaki genel seçimlerde Yozgat milletvekili seçildi. 1992’de 12 Eylül’ün kapattığı partilerin tekrar açılabilmesine ilişkin değişikliğin ardından MHP yeniden canlandı.

 

Vefatı

Hem askeri hem de siyasi hayatıyla bir döneme damgasını vuran Alparslan Türkeş, 4 Nisan 1997’de geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını yitirdi. Kendisini saygıyla anıyoruz.

Teneffüs’teki Diğer
Konu başlıkları

Tarihte Bu Ay

Tarihte Nisan

Kitap Tanıtımı

Nisan Kitap Tanıtımı

Lezzet Durağı

Lezzet Durağı

Duvar Yazıları

Duvar Yazıları

Güzel Kelimeler Mekanı

Leyli

Film Replikleri

Nisan Film Replikleri

Lütfen telefonunuzu dik konuma getiriniz.