Bu Dünyadan Bir Yunus Geçti.
Dosya

Bu Dünyadan Bir Yunus Geçti.

Tasavvuf şiirinin en önemli kalemlerinden, dünyaya mâl olmuş ‘Bizim Yunus’u yani Yunus Emre’yi anıyoruz.


Tasavvuf şiirinin en önemli temsilcilerinden Yunus Emre hakkında çok detaylı bilgiye sahip değiliz. Uzmanlara göre ünlü halk ozanının 13. yüzyıl sonlarıyla 14. yüzyıl başları arasında yaşadığı düşünülüyor.Hacı Bektaş-ı Veli’nin bir eserinden faydalanılarak Yunus Emre’nin Eskişehir’in Sarıköy beldesinde hayatını sürdürmüş olabileceği fikri ağır basıyor. Halk arasındaki anlatıma göre Yunus Emre küçükken okula gitmiş ama alfabeyi bir türlü öğrenememiş. Bunun üzerine okulu bırakıp köyünde çiftçilik yapmaya başlamış.Hacı Bayram-ı Veli’ye gitmesi yine sözlü edebiyattan günümüze ulaşan bilgilere göre, ilerleyen yıllarda Yunus’un köyünde kıtlık baş göstermeye başlamış. Bu hadise üzerine Hacı BektaşVeli’nin kapısına gideni boş çevirmediğini öğrenen genç Yunus Emre, Kırşehir’e doğru yola koyulmuş. Eli boş gitmemek için yoldan alıç toplamış ve nihayetinde dergâhın kapısına varmış.

Buğday mı yoksa gayret mi?Hacı Bektaş-ı Veli, Yunus’un samimi ve saygılı davranışlarından çok memnun kalmış. Yunus’un buğday için geldiğini öğrenince genç adama “buğday mı ister yoksa gayret mi?” diye sordurmuş. Bunun üzerine “Ben gayreti ne yapayım, karın doyurmaz ki, bana buğday gerek” demiş ve buğdayını alıp geri dönmek için yola çıkmış.Taptuk Emre’nin peşine düşen Yunus yolda giderken buğdayı aldığına pişman olup dergâha geri döner ama ne çare? Hacı Bektaş-ı Veli, Yunus’a “o söylediğin geçti artık, biz anahtarı Taptuk Emre’ye verdik” der. Yunus bunun üzerine Taptuk Emre’yi bulmak için yollara düşer. Taptuk Emre’yi bulup onun dervişi olur ve dergâha odun taşımakla görevlendirilir.

“Bu kapıdan odunun bile eğrisi giremez”

Kırk yıl odun taşıdığı dergâha bir kez bile eğri odun getirmez. Sebebini soranlara da “bu kapıdan içeriye odunun bile eğrisi giremez” der. Taptuk Emre, kızını Yunus ile evlendirir.Erenler mertebesi Yunus’un tek bir hayali vardır o da erenler mertebesine ulaşmak. Bu mertebeye bir türlü ulaşamadığını düşünüp üzülür ve dergâhtan ayrılır. Bu ayrılığın ardından başından bazı olaylar geçer ve nihayetinde erenler mertebesine ulaştığını anlar. Tekrar Taptuk Emre’nin yanına döner.

Bizim Yunus mu?

Tapruk Emre’ye mahcup olduğu için önce şeyhinin hanımıyla görüşür. Hanımı da ona “bilirsin Taptuk Emre’nin gözleri görmez; sen kapının eşiğine yat. O sabah namazına kalktığında ayağı sana dokunur. Kim olduğunu bana sorar. Ben de Yunus derim. Eğer hangi Yunus olduğunu sorarsa ses etmeden çek git. Yok, eğer bizim Yunus mu derse, kalk şeyhinin eline sarıl” der.Vefatı kadının dediklerini yapan Yunus, şeyhinden “bizim Yunus mu?” cümlesini duyunca kalkıp şeyhinin eline sarılır. Bu olaydan sonra da Yunus Emre’nin 1321 tarihinde vefat ettiği söylenir. Ünlü halk ozanını saygı ve rahmetle yâd ediyoruz.

Edebi kişiliği Yunus Emre sanat yaşamında halka, halkın dili ile hitap etmiştir. Dolayısıyla Türkçeyi çok güzel kullanmıştır. Öz Türkçe ile eserler verdiğinden, Yunus Emre her dönemde rahatlıkla anlaşılmıştır. Yunus’un şiirleri tasavvuf ağırlıklıdır.Tasavvuf, ruhu temiz tutmak ve Allah sevgisini kalbinde yaşayıp, Allah’ı cennet için değil onun sevgisine ulaşabilmek için sevip uğraş vermek demektir. Bu sebeple Yunus’un eserlerinde merkezde her daim bu konular kendine yer bulmuştur.Anadolu’nun her yerinde anıt mezarı var.Onun dünyasında hoşgörünün ehemmiyeti büyüktür. Bu sebeple Yunus Emre halk arasında öyle çok sevilmiştir ki Anadolu’nun birçok yerinde halk onun adına çeşitli anıt mezarlar yapmıştır. Yunus Emre’nin ‘Risalet’ün Nushiyye’ ve ‘Divan’ olmak üzere iki eseri vardır. Gönülleri fethetmiş usta ismin günümüze kadar gelmesi onun ne kadar çağını ve sonrasını etkilediğini gösteren en açık delildir.

 

YUNUS’TAN VECİZELER

Aşkın aldı benden beni

Bana seni gerek seni

Ben yanarım dün ü günü

Bana seni gerek seni

 

Yunus sözi âlimden, zinhar olma zalimden

Korkadurın ölümden, cümle doğan ölmüşdür

 

Dağlar ile taşlar ile

Çağırayım Mevlâm seni

Seherlerde kuşlar ile

Çağırayım Mevlâm seni

 

Dar oldu bana düzler, gice ile gündüzler

Dünyaya bakan gözler, didar göre mi ya Rab

 

Baksam Seni görür gözüm,
söyler isem Sensin sözüm

Seni gözetmekten artuk,
yeğrek şikârım yokdürür

Bundan böyle n'olasını, değme akil şerh etmeye

Yunus eydür âşıklara, Dost haberin veri gelem

 

Canlar canını buldum, bu canım yağma olsun

Assın ziyandan geçtim, dükkânım yağma olsun

 

Ol kıyamet bazarında, her kula başı kaygısı

Yunus sen âşıklar ile hiç görmeyesin kıyamet

 

2021 YUNUS EMRE ve TÜRKÇE YILI

Yunus Emre, vefatının 700'üncü yılı sebebiyle UNESCO tarafından anma yıl dönümleri kapsamına alındı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 2021'i 'Yunus Emre ve Türkçe Yılı' ilan etti. Bu yıl düzenlenecek etkinliklerle Yunus Emre'nin insanlığın ortak değeri olmasının ve Türkçeye sağladığı katkıların altı çizilecek.

 

GRAMMY ÖDÜLLÜ SANATÇIDAN YUNUS BESTESİ

Yunus Emre'nin birçok şiiri çeşitli sanatçılar tarafından bestelendi. Grammy ödüllü istopher Tin, 2013'te

Yunus Emre'nin 'Haktan Gelen Şerbeti' adlı şiirini bestelemişti. 'Haktan Gelen Şerbeti', Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası ile Amerikan Jonathan Griffith Korosu eşliğinde Türkçe seslendirilmişti.

Teneffüs’teki Diğer
Konu başlıkları

Tarihte Bu Ay

Tarihte Nisan

Kitap Tanıtımı

Nisan Kitap Tanıtımı

Lezzet Durağı

Lezzet Durağı

Duvar Yazıları

Duvar Yazıları

Güzel Kelimeler Mekanı

Leyli

Film Replikleri

Nisan Film Replikleri

Lütfen telefonunuzu dik konuma getiriniz.